^{و در خيابان حركت مي كنند}

^{محمدحسين صفار هرندي» وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي هفته گذشته در هفتمين اردوي آموزش سياسي دانشجويان كه از سوي معاونت سياسي نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاهها برگزار شد، سخنراني كرد.}

^{به گزارش گروه دريافت خبر ايسنا آن‌چه در پي مي‌آيد متن كامل اين سخنراني است:}

^{«بسم الله الرحمن الرحيم}

^{سلام عليكم}

^{خداوند را شكر مي كنم كه توفيق ديدار عزيزان دانشجو از شاخه هاي مختلف جريانات فعال دانشجويي را پيدا كردم و سپاسگزاري مي كنم از نهاد نمايندگي رهبري در دانشگاه ها كه سبب ساز چنين نشستي بودند. اميدوارم شما در اين ايامي كه در اين اردوي كسب معرفت سياسي و تمرين سياست ورزي درست در كارگاه هاي آموزشي ، ساعات و روزهايي را سپري مي كنيد اين روزها و ساعات ان‌شاءالله جزو بخش مفيد عمر شما محسوب بشود و اين ساعتي كه بنده مزاحمتان هستم ، ان‌شاءالله خداوند جزو ساعات اتلاف عمر براي شما و ما قرار ندهد.}

^{به من پيشنهاد كردند و من هم با توجه به جنس كارم و پيشينه آمد و شدم در دانشگاه ها پيش از مسئوليت جديد كه عمدتا طرح مباحث سياسي مورد علاقه بنده و دوستان دانشجو بود امروز يك آميزه‌اي از مباحث سياسي و فرهنگي را پيش بيني كردم كه مطرح كنيم. خب قاعدتا آن دو عرصه، دو عرصه جدا از هم هستند ؛ حوزه سياسي با حوزه فرهنگي دو تا شاخه و دو جنبه از مباحث را شكل مي دهند. به نظرم رسيد كه بياييم يك رصدي بكنيم از يك مقدار فاصله دورتر از امروز – به طور خاص از ابتداي انقلاب – و ردِ مجاورت و كنار هم بودن حوزه سياسي و فرهنگي را يك مقدار به مرور بگذرانيم از نظر؛ البته به سرعت، و بعد يك نتيجه نهايي بگيريم و بخش دوم از جلسه در خدمت پرسش‌هاي شما باشيم. اين فرصتي را كه فرمودند نيمي‌اش را بنده يك سويه سخن بگويم و نيمي‌اش هم در خدمت پرسش‌هاي شما باشم.}

^{شايد براي شما بد نباشد با توجه به سن و سال دوستان دانشجو – كه علي القاعده جمع حاضر كساني هستند كه مولود پس از انقلاب هستند و اگر خاطراتي هم از روزهاي انقلاب داشته باشند، سال هاي پس از انقلاب، خاطرات محو دوران كودكي است ، مثلا سال هاي دهه 60 و دهه 70 شايد خيلي روشن نباشد – تصويري به صورت كامل و بيشتر ‌‍{از} مسموعاتي كه خوانده ايد در ارتباط با اين گذشته {ترسيم كنم}. من فرضيه اي را مي خواهم مطرح كنم كه سياست ورزي در كشور ما بدون ارتباط با حوزه فرهنگ يا ناتمام است ، يا ناكام است و يا دچار انحراف و كژتابي‌هايي مي شود كه نتايجش را فرضاً در صحنه سياسي ما شاهد بوديم. اين كه انقلاب ما يك خصلت قوياًًً فرهنگي داشته – نمي خواهم بگويم كه خصلت سياسي يا منشاء اقتصادي نداشته؛ آن هم سرجاي خودش ، اما خصلت فرهنگي اين انقلاب خيلي برجسته است – شاهدش چيست؟ اين است كه انقلاب را از روي چهره هاي شاخص و تاثيرگذارش مي شناسند. شما ببينيد چهره هاي شاخص و تاثيرگذار در انقلاب {همه چهره فرهنگي هستند}. از رهبري اش گرفته كه حضرت امام (ره) هست، سرآمد چهره هاي فرهنگي و اعتقادي جامعه است. يعني يك عنصري است كه پيش از آنكه سياست مدار باشد يك راهنماي حوزه فرهنگ است ؛ و حوزه فرهنگ شامل عرصه دين و مسايل حاشيه اي آن هم مي شود. يا خاستگاه انقلاب؛ اصلي ترين خاستگاه انقلاب، مساجد بودند؛ جاهايي كه خود ما تجربه كرديم ، من در آستانه انقلاب چند سالي بود كه دانشجو بودم – يعني دوران دانشجويي ما از حدود اوايل دهه 50 با سياست ورزي همراه بوده. بنده به عنوان كسي كه آن دوره را نگاه كردم و ناظر بودم، به شما عرض مي كنم : جايي كه انقلاب درش زاده و متولد شد مساجد بود؛ مساجد و هر چه كه رنگ و بويي از عنصر اعتقادي و ارتباط با عواطف ديني مردم دارد مثل حسينيه ها و امثال آن. يا مقولاتي مثل مقوله محرم؛ مقوله و شهادت طلبي به عنوان يك مقوله فرهنگي . خود نماز؛ تاثير نماز را شما دست كم نگيريد.}

^{من مي خواهم خدمت شما بگويم كه يك نماز عيد فطر سبب بزرگترين راهپيمايي تاريخ انقلاب شد. يعني اولين راهپيمايي بزرگ آن راهپيمايي بود كه بعد از اقامه نماز عيدفطر سال 57 - {صورت گرفت}- كه چند روز بعدش ماجراي آن جمعه خونين (17 شهريور) به وقوع پيوست. نماز، تاثيرش تعيين كننده است؛ يعني اگر ما نقطه عطف تاريخ انقلاب را بخواهيم جستجو كنيم، يكي از آن نقاط عطف همان نماز است. ماجراي 19 دي قم ، بُعد كاملا فرهنگي دارد. حتما خاطرتان هست يا در تاريخ خوانده ايد كه 19 دي، دو روز بعد از 17 دي است و 17 دي روز كشف حجاب رضاخاني است. رژيم شاه به خيال اينكه مثلا براي تحقير كردن امام (ره) به عنوان رهبر نهضتي كه تازه جوانه هاي اجتماعي {آن} زده شده بود – بعد از شهادت حاج آقاي مصطفي خميني – يواش يواش اين طرف آن طرف جلسه مي گرفتند براي اينكه ناكامي خودش را در مهار آنها جبران كند. پيش خودش فكر كرد با ضربه زدن به شخصيت امام (ره) و آن مقاله مضحكي كه در روزنامه اطلاعات آن زمان چاپ شد در روز 17 دي، از اين طريق خواست جريان به پا خاسته را يك جوري در نطفه خفه كند؛ به عكس شد. يعني همين خصلت فرهنگي قضيه است؛ يعني عواطف ديني مردم در ارتباط با امام ، آنقدر قوي بود كه خيلي ها كه تا آن زمان {از جنبه} سياسي دنبال امام نبودند به لحاظ عاطفه فرهنگي و عاطفه عقيدتي افتادند دنبال امام كه؛ چرا دارد به يك مرجع تقليد اينجوري اهانت مي شود كه مثلا سوابق اينچناني داشته است – يك مهملاتي را بافته بود. همان سبب شد كه واقعه 19 دي، دو روز بعد در قم شكل گرفت و خود حوزه هاي علميه {قيام كردند}. طلاب ديني، مدرسين همين شخصيت هاي محترمي كه الان مرجع هستند، آن زمان مدرس بزرگ حوزه بودند، مثل آيت الله وحيد خراساني، آيت الله مكارم شيرازي آيت الله نوري. من خاطرم هست – چون آن زمان نوارش مي آمد و دست به دست مي شد بين ما – همين نوار رجوع طلاب بعد از اين اهانتي كه به امام شده بود، رجوع دسته جمعي {اينها را} به خانه مدرسان بزرگ حوزه و پاي حرف آنها {نشستن} و حرف آنها را گرفتن و منتقل كردن به جامعه و تاكيد آنها {برشخصيت فرهنگي امام (ره)} . خدا رحمت كند ، مرحوم علامه طباطبايي از كساني بود كه به ايشان رجوع شد. ايشان حال نزاري داشت ولي آنجا دفاعي جانانه از ساحت مرجعيت امام كرد و گفت: اين شخصيت محترمي كه ما مي شناختيم به هيچ وجه اين شائبه ها به ايشان نمي چسبد؛ و همين حرف را طلاب گرفته بودند و ميان مومنين منتشر مي كردند ، اين آن جنبه اعتقادي و فرهنگي بود.}

^{من نمي خواهم تاريخ انقلاب بگويم فقط {قصد} دارم آن بزنگاه هاي تاثيرگذاري متقابل سياست و فرهنگ را خدمت شما بگويم.}

^{انقلاب به پيروزي رسيد. شما در آستانه انقلاب – آن زماني كه ماجرا خيلي داشت اوج مي گرفت – هجوم مردم به مظاهر وابستگي رژيم را اگر برويد نگاه كنيد، يكي از اصلي ترين جاهايي كه مورد حملات مردم قرار مي گرفت – بعضي وقت ها ممكن بود اين كارها توسط خود مردم هم انجام نشود. يك تحريكاتي هم بود ولي آني كه مردم با آن همراهي نشان مي دادند – حمله به سينماهاي قبل از انقلاب بود. از معدود جاهايي كه مردم بهش حمله مي كردند، شيشه هايش را مي شكستند و يا آتش مي زدند ، جاهايي بود كه مشروب فروشي بود؛ يعني در واقع سمبل هاي اشاعه فرهنگ منحط ضد اعتقادي و ضد ديني و ضد اخلاقي؛ كاباره ها ، دنسينگ ها، كه آن زمان هم شايع بود، فراوان بود در تهران. همين خيابان – من چون بچه جنوب تهران هستم مي دانم{ از آنجاهايي كه دارالمومنين است و مشهور است به اين عنوان، و بود، خيابان ري {است} ؛ محله كاملا مذهبي نشين – حدود 30 فروشگاه عرضه مشروبات الكلي وجود داشت. 30 فروشگاه در دارالمومنين، خياباني كه براي متدينين بود! حالا بالاي شهر كه ديگر فراوان بود؛ جداست. به هرحال جهت گيري {اين بود}. يعني تا آن زمان شما سراغ نداشتيد كه انقلابيون حمله كرده {باشند} به كلانتري ها. كلانتري ها سمبل سياسي جريان قدرت بودند، به آنها حمله نشده بود ولي به عرق فروشي ها حمله شده بود، به سينماهايي كه هرزگي را ترويج مي كردند. يعني همين جا اين خصلت انقلاب، خصلت اصلي اين انقلاب خودش را نشان مي داد كه درگيري بنيادينش درحوزه فرهنگ است.بعد از پيروزي هم از اولين اقداماتي كه صورت گرفت جريان سازي فرهنگي منطبق با آرمان هاي انقلاب بود. بعضي از نهادهايي كه بوجود آمد، سازمان هاي حكومتي كه بوجود آمد، اينها كاملا برگرفته از همين خصلت هاي فرهنگي – عقيدتي انقلاب بودند، مثل نهاد سپاه پاسداران. حالا سپاه پاسداران را بعضي مان با آن طبيعت نظامي اش رويت مي كنيم ، در حالي كه من خودم سابقه حضور در سپاه را داشتم، اول انقلاب ما پيوستيم به سپاه.اكثر پيوستگان به سپاه، دانشجوهايي مثل شما بودند. دانشجو بودند يعني از پشت ميز دانشگاه بلند شدند رفتند توي سپاه . وقتي ازشان مي پرسيدي چرا آمديد اينجا، مي گفتند؛ اينجا مدرسه ساخته شدن جوهر انقلابي آدم هاست؛ آمديم اينجا ساخته بشويم؛ آمديم اينجا درس بگيريم، معروف بود بين سپاهيان، مي گفتند سپاه 90 درصد فرهنگي است، 10 درصد نظامي. مباحث عمده اش، مباحث عقيدتي بود. البته به دليل درگيري هايي كه از همان اوايل انقلاب آغاز شد از كردستان – درگيري هاي داخلي – و منتهي شد به سال 59 و جنگ، سپاه لاجرم پايش بيشتر كشيده شد به عرصه نظامي، والا اولش اصلا {چنين} نگاهي نبود، بيشتر جنبه عقيدتي درش تاكيد مي شد.{همين طور} ساير نهادها، مثل جهاد سازندگي. همين جهاد دانشگاهي، مولود تفكر اول انقلاب است كه انقلابيون وارد عرصه هاي علمي مي شوند؛ وارد عرصه فناوري مي شوند. از همان ابتدا هم {اين} وضعيت تثبيت شد. {انقلاب فرهنگي} يكي از اقدامات در همان اوايل انقلاب بود. يعني دو اتفاق بزرگ افتاد كه بعد از انقلاب اسمش را گذاشتند انقلاب؛ آنها هم شدند انقلاب، انقلاب دوم {يعني} تسخير لانه جاسوسي كه اقدام كاملا سياسي بود را هم اگر جستجو كنيد در طبيعت آنهم جريان فرهنگي دخالت داشت؛ باني اش هم عناصر فرهنگي – دانشجو و دانش آموز – بودند. دومي اش كه در امتداد همين بود – سال 59 اتفاق افتاد – انقلاب فرهنگي بود كه درحقيقت براي نجات انقلاب از تبديل شدنش به يك سامانه سياسي كه مي خواهد جايگزين همان سامانه قبلي بشود رخ داد. براي نجات انقلاب از اين وضعيت ، انقلاب فرهنگي اتفاق افتاد. دانشجوها آمدند گفتند ما انقلاب نكرديم كه در دانشگاه هاي ما درس هايي كه دارد به ما داده مي شود. همان درسي باشد كه ما را سر در آخور غرب مي برد، اساتيدمان همان كساني باشند كه تا ديروز براي وابسته كردن كشور ما به بيگانگان داشتند تلاش مي كردند، تئوري پردازي مي كردند، مترجمان دست و پا بسته انديشه هاي غربي و شرقي بودند و حرف هاي آنها را مي آمدند بلغور مي كردند، ما نمي خواهيم آن باشيم؛ دانشگاه هاي ما محل پرورش نيروهاي خادم دشمنان خدا و دين خدا باشد. اين شورش دانشجويي منجر به يك انقلاب شد: انقلاب فرهنگي. يكي دو سال دانشگاه ها بسته شدند. در اين مدت ستادي تدارك شد كه آن ستاد بيايد و طراحي بكند آينده فرهنگي كشور را: ستاد انقلاب فرهنگي. بعضي از چهره هاي شاخص آن زمان از جمله حضرت آيت الله مصباح از اولين كساني بودند كه حضرت امام در ستاد انقلاب فرهنگي انتخابشان كردند. بعضي ها هم بودند كه آن زمان انتخاب شدند و بعدا از اولين كساني بودند كه عليه فرهنگ انقلاب موضع گرفتند كه خيلي نيازي نيست بنده يك به يك اسم ببرم.}

^{علي اي حال، اين دو سه اتفاق بزرگ كه ملازم همديگر هستند – انقلاب دوم و سوم – به نوعي نشان دهنده تاثير بزرگ فرهنگ بر ساخت سياسي در ابتداي انقلاب بود.}

^{اولين مرزبندي هاي سياسي و داخلي انقلاب را اگر جستجو كنيد ظاهرشان مرزبندي سياسي است ولي باطنشان فرهنگي است. شما مي شنويد كه مثلاً حزب توده در برابر جمهوري اسلامي ايستاد. حزب توده، يك حزب سياسي بود، حزب وابسته به شوروي آن زمان بود كه در كشورهاي مختلف شعبه داشت. شعبه ايراني اش شده بود حزب توده. رهبرانش هم دانش آموختگان دفتر سياسي حزب كمونيست شوروي بودند، رسماً هم مي گفتند اما وقتي مي رفتيم دقيق تر نگاه مي كرديم مي ديديم حزب توده در مقام تبيين چه چيزي است. داشت جهان بيني ديگري را ايدئولوژي ديگري را در برابر ايدئولوژي و جهان بيني اسلامي كه براي انقلاب اسلامي بود، در برابر آن مطرح مي كرد. يعني جنگ دو تا فرهنگ بود؛ فرهنگ ماركسيستي در برابر فرهنگ اسلامي. ليبرال ها ظاهرش اين بود كه اينها حرفشان اين بود كه ما مدل حكومتي مان شبيه مثلاً فرانسه باشد، قانون اساسي وقتي داشت نوشته مي شد اينها ناراحت بودند كه چرا قانون اساسي درش انديشه هاي اسلامي جريان دارد، مي گفتند اين تجربه اي است كه بشر در 200 سال در غرب داشته و ما بايد همان را بگيريم و در شرايط ملي خودمان تغيير بدهيم . ظاهرش اين بود كه آنها مي گفتند ما از يك فرهنگ سياسي ماندگار مثل ليبرال دموكراسي كه در غرب هست دفاع مي كنيم. اما باطنش چه بود؟ دو تفكر فرهنگي كه جلوي همديگر صف آرايي كرده بودند ؛ {يكچ تفكر فرهنگي كه انسان را مدار همه هستي مي داند و تفكر ديگري كه خداوند را مدار هستي مي شناسد. اين دو تا با هم سر جنگ داشتند {حتي در ميان} احزاب كمونيست، زيرشاخه هاي حزب توده مثل چريك هاي فدايي خلق با مائوئيست ها كه وابسته به چين بودند و كمونيست هاي اروپايي شرقي، اينها همه شان اگر دقت مي كرديد بيشتر از آني كه با انقلاب جنگ سياسي داشته باشند، جنگ فرهنگي داشتند. لذا در بحث هايي كه ما با آنها مي كرديم دو كلمه حرف سياسي كه مي زديم بلافاصله بر مي گشت مي گفت امام رضاي شما چرا در فلان جا فلان حرف را زده ، پيغمبرتان چرا اين حرف را زده، زود عقيدتي مي شد بحث، بحث سياسي سطح و لايه رويي اش بود. از آنها بگيريد بياييد تا برسيد به اسلام التقاطي، مسلمان هايي كه ظاهراً مسلمان بودند. مثل ما مي گفتند اسلام اما به قول يكي شان از دوستان همكلاسي خود من بود بعد يك مدت زندان رفت همان دوره سقوط رژيم از زندان آمده بود، من مي دانستم منحرف شده اما به سبب رفاقت قديم رفتم پيشش آنجا برگشت گفت: از ديد من بيژن جزني، (يكي از رهبران چريك هاي فدايي خلق آن زمان از كمونيست ها بود، گفت بيژن جزني موحدتر است از آيت الله سيد احمد خوانساري، مرجع تقليدي كه در تهران بود، از ياران بزرگ مرحوم آيت الله بروجردي و مورد احترام حضرت امام، سنش از امام بالاتر بود، يك وقتي امام گفته بودند كه بعد از رحلت آيت الله بروجردي كه تعدد مرجعيت ايجاد شد- مي خواهم بگويم اين شخصيت اينقدر محترم بود، امام فرموده بودند كه ما مراجع (ايشان بودند، آقاي گلپايگاني بودند، آقاي نجفي مرعشي بودند. چند تا از مراجع) فرمودند- همه مان بياييد برويم آقاي خوانساري را از تهران بياوريم و رئيس حوزه قرار بدهيم ، مرجع كل قرار بدهيم ، ما هم كمكش بكنيم. مي خواهم بگويم همچين شخصيتي را اين آقايي كه مسلمان بود و وابسته به اين تفكر التقاطي مجاهدين خلق آن زمان و منافقين بعدي بود، مي گفت كه من بيژن جزني كمونيست ضد خدا را موحدتر مي دانم از آيت الله خوانساري. اين دعواي سياسي نيست، دعواي عقيدتي است.شناختش از توحيد اين بود كه مي گفت چون بيژن جزني وارد مبارزه مسلحانه با رژيم شده، او موحدتر از آيت الله خونساري است كه او مبارزه مسلحانه نكرده. ما از اين عناصر داشتيم ، كساني را كه {داشتيم} به نگاه هاي انحرافي مثلا انجمن حجتيه {متعلق بودند}- من كاري به افراد ندارم ، در انجمن حجتيه آدم هاي خوبي بودند، الان هم چه بسا باشند ، كه با گذشته هاي خودشان نسبت نزديك ندارند با ديد انتقادي به گذشته ها نگاه مي كنند ولي – انجمن حجتيه يك تفكر انحرافي را تبليغ و ترويج مي كرد كه حضرت امام هم در يكي از پيام هايشان خيلي لطيف به اين اشاره مي كنند، اين هم مسلمان بود، جريان اسلامي بود، ولي اين تفكر معتقد بود كه حكومت ايجاد كردن قبل از حكومت حضرت صاحب الامر يك نوع دخالت كردن در كاري است كه خداوند براي ايشان تدارك كرده: ما چه كاره ايم كه اصلا دخالت مي كنيم! اين انحراف سياسي نيست، انحراف فرهنگي است، انحراف عقيدتي است. با استفاده از روايتي {كه مي فرمايد} هر پرچمي كه قبل از پرچم حضرت مهدي (ع) بخواهد بلند شود، محكوم به شكست و محكوم به بطلان است ]نتيجه مي گيرد[ قيام حضرت امام و قيام همه علماي بزرگ، قيام همه مصلحيني كه بعد از زندگي ائمه اطهار به اين سو برخاستند و در مقابل ظلم قيام كردند ]باطل است[؛ از ديد آنها ]انقلاب[ يك جريان انحرافي بود. اخيراً ديدم كه يكي از بزرگان هم داشت پاسخ اين ادعا را خيلي قشنگ مي گفت كه ؛مگر امام آمد مردم را دعوت به خودش كرد و گفت من مثلاً مهدي هستم (نه) بلكه گفت: ما خاك پاي حضرت مهدي را توتياي چشممان مي كنيم، ما سرباز كوچك آستان او هستيم، ما ريزه خوار حضرت صاحب الامر هستيم، ما آمديم كه يك قدم به مرحله ظهور، خودمان را نزديك تر بكنيم چرا كه ظهور در زماني اتفاق مي افتد كه انسان هاي شايسته براي حركت در ركاب حضرت مهدي مهيا شده باشند، بنابراين حكومت ما مقدمه است براي اتفاق بزرگي كه خداوند مقدر كرده، ولي آن جريان انحرافي مي گفت كه اين كار شما – به قول آقايي كه خدا رحمتش كند، مي گفت – بخل است به امام مهدي؛ يعني شما حكومت تشكيل ندهيد ما مي خواهيم حكومت تشكيل بدهيم!}

^{خب اين تفكر ، تفكر انحرافي فرهنگي بود. همين طور جريان خلق مسلمان كه غائله اي رادر آذربايجان راه انداخت و توسعه اش داد به شهرهاي ديگر،يك مرجع تقليد را هم فريب داده بودند و آلت دست شده بود و بعدها خودش آمد در تلويزيون گفت من، اشتباه كردم و عذرخواهي مي كنم از پيشگاه خداوند و از مردم. بودند آدم هاي اينجوري با چنين انحرافاتي كه ظاهرش سياسي ولي باطنش يك جريان فرهنگي بود. {از جمله} باند مهدي هاشمي كه دور و بر آقاي منتظري – قائم مقام رهبري { وقت} – بود. اين باند، باند مفسده جويي بود كه انحرافات فرهنگي شان آن قدر بالا گرفت كه معتقد بودند كساني را كه مخالف آنها هستند، بايد بكشند به قصد قربت! مثل همان انحراف فرهنگي قتله امام حسين (ع) در كربلا كه به قصد قربت بعضي هايشان آمده بودند امام حسين را بكشند. مي گفتند سوار اسب هايتان بشويد به سمت بهشت بتازيد با كشتن امام حسين {يا خيل الله اركبي و بالجنه ابشري}! اين تفكر به لحاظ فرهنگي معيوب است.}

^{اين طرفش را هم عرض كنم كه بزرگترين توفيقات هم در ذيل اقدامات فرهنگي حاصل شد، سپاه را مثال زدم ؛ در كنارش بسيج. بسيج يكي از آن اقدامات بزرگ فرهنگي در كشور ماست، اولش كه تشكيل شد بحث اين بود كه چون امريكا مي خواهد به ما حمله كند، ملتي كه 20 ميليون جوان دارد، امام فرمودند بايد 20 ميليون سرباز بسيج شده آماده براي مبارزه با امريكا داشته باشيم. اما خيلي زود، اين جريان بسيج به يك جريان اجتماعي فرهنگي بزرگ تبديل شد، به يك مدرسه اي ]تبديل شد[ كه در آن انسان هاي تراز انقلاب پرورش پيدا كنند. بخش كوچكش اين بود كه اينها بروند آموزش نظامي ببينند، بخش عمده اش اين بود كه اينها بروند پرورش اعتقادي پيدا كنند و اگر عقيده هاي اينها سالم باشد مي توانند پاي انقلاب بايستند. اگر اعتقادشان معوج باشد، نمي توانند.}

^{حتما يادتان هست – دانشجويان بسيجي هستند در اين جلسه- يكي از افتخارات بسيج دانشجويي اين است كه از آخرين نهادهايي كه حضرت امام (ره) در اواخر عمر خودشان پايه آن را گذاشتند به اميد اينكه آينده منحرف نشود، جريان انقلابي بسيج دانشجويي بود. بسيج دانشجو و طلبه از آخرين نهادسازي هاي امام است، به عنوان يك جرياني كه اصلاً ربطي به نظامي گري ندارد و بعد فرهنگي اش مهم است. الحمدلله مي بينيد كه شما مهمترين دغدغه هايتان در سازمان سازيها، در بسيج ، در جامعه اسلامي، در انجمن اسلامي، در انجمن مستقل و امثالهم، عمده دغدغه‌هاي شما ، دغدغه فرهنگي است. اگر به سياست هم نقبي مي زنيد ، آن سياست برگرفته از عرصه فرهنگ است.}

^{بعد از مدتي ما دچار يك سري تجديدنظر طلبي در انقلاب شديم . اين از آن نكات حساس است كه من خواهش مي كنم دوستان توجه عميق تري داشته باشند. بزرگترين مشكلات ما كه بعد از پايان جنگ و رحلت امام شروع شد مقوله تجديدنظر طلبي است يعني اينكه ما تا ديروز وفادار به انقلاب بوديم، پاي انقلاب سينه زديم، جبهه رفتيم، حتي دست و پايمان را در راه انقلاب داديم، جانباز هم شديم اما آن دوره تمام شد و دوره جديدي شروع شد و اقتضائات اين دوره چيزهاي ديگري است. ظاهرش هم حرف موجهي است؛ وقتي جنگ تمام شد ما دغدغه هايي از جنس جنگ نداريم اما چقدر؟ يعني هر عقيده اي كه قبلا داشتيم بگذاريم پشت در ، يك اعتقاد جديدي پيدا كنيم؟! يا اينجا عرصه اي است كه مي شود گفت بايد سلايق مان را تغيير بدهيم، بعضي تاكتيك هايمان عوض مي شود بعضي فروعمان عوض مي شود درحالي كه اصولمان را حفظ كرده ايم؟}

^{تجديدنظر طلبان از اولين حرف هايي كه زدند شبهه فرهنگ بود. مطرح كردند كه «دين چقدر توان اداره جامعه را دارد؟ دين حداكثري بايد در جامعه رايج بشود يا دين حداقلي؟ شريعتي كه در اختيار ما هست آيا اين شريعت براي هميشه جاري است يا متناسب با زمان ها تغيير مي كند؟ آيا ما اساسا الزامي داريم براي اينكه حكومت ديني داشته باشيم؟» اينهايي كه دارم مي گويم همه اش كد دارد يعني اين حرف ها زده شده و چهره هاي سياسي باني بيان اين حرف ها بودند . ظاهرش يك برخورد سياسي است اما باطن قضيه كاملا عقيدتي – فرهنگي است :«آيا حكومت ديني درست است يا حكومت دين داران؟» ، «ما حكومت دين داران بايد داشته باشيم اگر مردم خوب باشند، آن حكومت هم خوب مي شود ولي اسمش را مي گذاريم حكومت ديني»، «قواعدمان ديني است اما مردم دين دار نيستند، همه چيز خراب است. پس برويم سراغ حكومت دين داران، نسخه دين را از جلوي مردم برداريم». يكي از اين افرادي كه از همه دريده تر بود و هتاك تر، يك روز برگشت گفت: « تا اين قرآن پيش روي مومنان گشوده است، خشونت در جامعه رايج است. چون دستور خشونت از همين قرآن در مي آيد، خشونت طلبي را قرآن دارد ترويج مي كند. آيات مربوط به قتال، مربوط به قصاص، حد، تعزير، آياتي كه مرزبندي با كافران را مشخص مي كند، خودي و غيرخودي مي كند.» آنهايي كه آمده بودند و داشتند شعارهاي ديگري مي دادند،آنهايي كه دنبال اين بودند كه بين انقلاب و ضد انقلاب رفاقت برقرار كنند و مقوله انقلاب را زير پاي اين هجومي كه از طرف ضد انقلابي و جريان ارتجاعي آغاز شده بود مي خواستند لگدكوب بكنند. آنها اين مباحث را مطرح مي كردند، مباحث عقيدتي، فرهنگي. اصلي ترين ابزارشان هم مطبوعات بود. اوايل دهه 70، شروع شد. مطبوعات جديد به صحنه آمد- حالا چون بعضي از اين مطبوعات در خدمت انقلاب هستند اسم نمي برم- مطبوعاتي كه با هدف اعلان شده ديگري آمده اند و مثلا گفته اند كه ما مي خواهيم ذائقه مردم را شيرين بكنيم، چقدر مردم فقط بايد مباحث خشك و سياسي و خشن را بشنوند، يك ذره گل و بلبل، يك ذره طراوت، يك ذره شادي ! يك عده اي هم گفتند خوب است، عيب ندارد، بعد از جنگ به خاطر اينكه روح خسته مردم از اين طريق تلطيف بشود، عيب ندارد. اما يك ذره كه گذشت همان نشرياتي كه در آمده بودند براي اينكه فضا را گل و بلبلي بكنند، شروع كردند به طرح مباحث فلسفي و عقيدتي. از جمله اينكه: اساسا ولايت فقيه چه جايگاهي دارد؟ رفتند پيش بعضي از آقاياني كه ظاهرا آدم هاي مثلا دانشمندي بودند. از آنها نسخه گرفتند كه، « نه خير، ولايت فقيه كه موضوعيت ندارد هيچ . ولايت پيغمبر هم موضوعيت ندارد، خود پيغمبر هم ولايت اين جوري نداشته، يك وكالت بوده، مردم هم بهش وكالت داده بودند كه اين كارها را بكند، او هم اين كارها را كرده، هر وقت هم مردم وكالت را از شان پس مي گرفتند او ديگر پيغمبر نبوده».}

^{اين حرف ها نقطه اوجش الان رسيده. اين انحراف فرهنگي در اين ماه هاي اخير به اوج رسيده. بحث اين كه « آيات قرآن، آنچه كه بيان شده، حرف خدا نيست، حرف پيغمبر است و پيغمبر اين حرف ها را از خودش نستجيربالله در آورده، اگر اين آيات در جاي ديگر نازل مي‌شد، پيغمبر در جايي ديگر بود. حرف ها چيز ديگري مي شد، احكام چيز ديگري در مي آمد.» زيراب الهي بودن آنچه كه به عنوان وحي از جانب خداوند به قلب نازنين پيامبر وارد شده را زدن، اين حرفي بود كه چند وقت پيش باعث شد بزرگان مثل مراجع واكنش نسبت بهش نشان دهند، و گفتند: اين حرف هاي پليد و انحرافي، آخر چيست كه توسط كسي كه قبلاً هم صبغه ديني داشته و از قضا يكي از همان اعضاي ستاد انقلاب فرهنگي بوده، متاسفانه دارد الان بيان مي شود؟ حالا دعواي اين آدم ظاهرش دعواي سياسي است. او مي گويد كه شما به اسم حكومت ديني ما را عقب نگه داشتيد. حكومت نبايد وارد عرصه دين مي شد. اما كجي بنيان تفكر به فرهنگ مربوط مي شود و به عقيده.}

^{تجديدنظرطلبان از راه تخطئه فرهنگي به تخطئه سياسي رسيدند. وقتي گفتند كه همه مسايل عالم حتي اعتقادات بنياني هم نسبي است، از آن نسبيت آمدند نتيجه گرفتند كه خود انقلابش هم يك روزي، روزي كه شروع شد خوب بود، امروز ديگر خوب نيست. اين آقايي كه عرض كردم، گفته بود « من قبول دارم در اين مملكت انقلاب، اتفاق خوبي بود كه آن زمان افتاد ولي فقط به درد ايجاد آن بلوا مي خورد كه بايد شورشي مي شد كه آن نظام سياسي را فرو مي ريخت، بعدش ديگر بگذاريد كنار، دفترش را ببنديد.» بعدها ديدم راجع به همين هم تجديد نظر كرده و گفته « نه، اساسا انقلاب چيز خوبي نيست. در هيچ جاي دنيا نبايد اتفاق بيفتد. همان يك بار هم كه داشتيم، زياد بود » آن را هم به عنوان مشكل جدي مطرح كرده است.}

^{.... شما ريشه غرب زدگي‌هاي سياسي را در غرب زدگي فرهنگي بايد ببينيد. جريان روشنفكرنمايي متاثر از تفكر غربي- چه بعد ليبراليستي اش چه نوع ماركسيستي آن، فرقي نمي كند، چون خاستگاه هر دو شان يكي است- هر دو منشائشان اومانيسم است؛ يعني محور بودن انسان در برابر خدا، نه در ذيل خداوند، نه خليفه الله، يعني از جانب خداوند مامور به انجام كاري در زمين، بلكه روبروي خداوند. آن تفكر، غرب زدگي سياسي مي‌آورد. غرب زدگي سياسي، دلبستگي سياسي مي آورد، به كندن از داخل و دل بستن به خارج .}

^{حالا اثرش را، اثر امروزي اش را بگويم در بعضي از اين مطبوعات- اسم نمي برم. متاسفانه اينها دوستان من هستند، همكاران سابق من هستند. بنده روزنامه نگار بودم و هميشه به اين دوستان مي گفتم كه خيلي ناراحتم از اينكه همكاران سابق خودم را در جايگاهي ببينيم روبروي حق ايستاده اند دارند و ستيزه جويي با حق مي كنند. شما نگاه كنيد، چطور در اثر آن انحرافات فرهنگي دلبستگي ها عوض مي شود، وقتي فكر مي كند هر چه كه به غرب وصل است حق است و هر چه كه مقابل غرب است ناحق است. دو روز پيش وقتي مبادله اسرا بين حزب‌الله و اسرائيل را ديديد همه‌تان خوشحال شديد. همه شادمان بودند از اين كه جريان متصل به حق و تفكر الهي توانست حرف خودش را به كرسي بنشاند و دشمن خدا را در مقابل خودش خاضع بكند. آدم هاي داراي وجدان سالم حتي اگر مسلمان هم نبودند خوشحال شدند از اين اتفاق. چون آن طرف را ظالم مي دانست و اين طرف را مظلوم. ولي بعضي از همين رسانه هاي ما ناراحت شدند از اين كه اتفاق افتاد، هر وقت براي اسرائيل به صورت ظاهري يك توفيقي حاصل بشود، اين ها تيتر درشت مي زنند، خوشحالي مي كنند، هر وقت اسرائيل ناكام مي شود اينها زبان در كام مي كشند و سكوت مي كنند. درباره متحدان جمهوري اسلامي در دنيا هم همين طور. ما در ميان دولتمردان اين دنيا، دشمن زياد و دوست كم داريم، بعضي از دوستان ما در كشورهاي اسلامي و بعضي هايشان در كشورهاي غير اسلامي؛ آدم هاي جوانمرد و آزاده هستند. از جمله در آمريكاي لاتين، مثل ونزوئلا، نيكاراگوئه، كوبا، بوليوي. رهبران اين كشورها افتخار مي كنند كه دوست ملت ايران و متحد عملي ايران در عرصه هاي سياسي اند. شما نگاه بكنيد هر وقت يك اتفاقي، يك شورشي درآن كشورها بشود، بعضي از روزنامه هاي ما با ذوق زدگي، برجسته مي كنند. مثلا در مورد چاوز مي گويند « ديكتاتور در حال سقوط ». حالا مثلا 4 تا الف بچه رفته اند يك گوشه اي و يك نقي زده اند، اين ها تبديل مي كنند به وسيله اي براي سركوفت زدن به كسي كه جلوي آمريكا قد علم كرده است. در عوض وقتي دو ميليون آدم به دفاع و حمايت از همين آدم در كشورش مي ريزند به خيابان ها و از او طرفداري مي كنند، اينها سكوت مي كنند، هيچي نمي گويند، يا حتي در جايي خشم خودشان را بروز مي دهند. اين انحراف فرهنگي است. مشكل اساسي در بنيادهاي نگاه خودش دارد.}

^{همه اين حرف ها را زديم براي اينكه بگوييم آنچه كه در صحنه بين المللي جريان دارد مناقشه و منازعه فرهنگي است، ظاهرش سياسي است، ظاهرش اين است كه آمريكا جايي مثل ايران را كه وابسته به خودش بوده از دست داده، پايگاهي را از دست داده و ناراحت است از دست ما، اما اين خيلي مهم نيست. از دست دادن ايران و نفت ايران، از دست دادن آرامش خليج فارس، مهم است ولي اهم نيست و اهمش چيز ديگري است. اهمش اين است كه با وقوع انقلاب اسلامي و پاگير شدن جمهوري اسلامي، يك فرهنگ غالبي در ايران آمد خودش را نشان داد، برجسته شد و در نگاه مردم جهان به عنوان يك نگاه مطرح پذيرفته شد، همه گفتند اگر يكي بتواند جلو تفكر زياده خواه، به طور انقلابي بايستد اين است.}

^{جمهوري اسلامي، چه خصوصيتي داشت؟ وقتي شما پاي كلام رهبران اين كشور بنشينيد، از زمان حضرت امام تا امروز، حرفشان اين است كه ما متكي به عنايات خداوند متعال هستيم. اين پيام انقلاب است. اين مملكت، مملكت خدايي است، مملكت امام زماني است، در تدارك ايجاد يك زمينه بزرگ براي مصلح كل است؛ نه اينكه ما بخواهيم زمان بگذاريم. اين مزخرفات كه نسبت مي دهند به دولت و مسئولين و مقامات معنوي اين كشور. اين ها را بريزيد دور كه « آقا اين ها دارند مي گويند ما زمان ظهور را تعيين كرديم و سر ميز غذا يك صندلي و غذاي اضافه براي آقا مي گذاريم. يك سجاده مي اندازند و كسي درآن سجاده نماز نمي خواند بهش اقتدا مي كنند و مي گويند آقا امام زمان دارد در آن سجاده نماز مي خواند» ! اينها مزخرفاتي است كه هيچ وقت بين هيچ يك از مسئولين و مقامات دولتي و به طور مشخص، شخص آقاي احمدي نژاد مطرح نيست. اين نسبت هاي دروغ را مي دهند و اميدواريم كه آن عناصر كذابي كه اين چيزها را مي سازند، آمادگي جواب دادنش را در روز جزا هم داشته باشند. نمونه اي دو سال پيش براي خود بنده اتفاق افتاد، همان وقت بنده گفتم و در مطبوعات هم نوشتند. گفته بودند در دولت تصميم گرفتند و روز ولادت آقا امام زمان، يك عهدنامه اي را اعضاي دولت نوشتند و اين عهدنامه را همگي مهر و امضا كردند و دادند دست يك نفر از اعضاي دولت- آن هم من بودم- و برده توي چاه جمكران انداخته است. بنده آمدم گفتم كه رفتم جمكران و عرض ادب و اخلاص اعضاي هيات دولت را به مريدان امام زمان كه آنجا آمده بودند رساندم، به آنها گفتم شما جمعيت ميليوني كه براي احترام به امامتان و بيان انتظارتان براي مصلح كل اينجا جمع شديد، بدانيد كه اعضاي هيات دولت هم آحادي از شما محسوب مي شوند و آنها هم همين دغدغه را دارند. اين آن ماموريتي بود كه من انجام دادم. يك سخنراني رفتم آنجا كردم و آن مسئله را آنجا بيان كردم. آن اراجيف را ساختند. چرا؟ توجه بفرماييد. براي اين كه آن گفتماني كه امروز مي تواند در جهان جريان ساز باشد گفتمان انتظار است. گفتمان مهدويت است اين گفتمان مي تواند عرصه هاي جغرافيايي را در نوردد، عرصه هاي مذهبي را در نوردد. يعني طرف لازم نيست شيعه باشد حتما تا به مصلح كل معتقد باشد . مي تواند عرصه هاي ديني را در نوردد يعني غير مسلمانها هم مي توانند منتظر مصلح كل باشند، كما اينكه هستند. ممكن است در تشخيص مصداقش با ما تفاوت داشته باشند ولي در اين كه يك مصلحي مي آيد و جهان را از اين وضعيت پريشان امروزش كه نه امنيت دارد، نه رفاه دارد، نه عدالت در آن جريان دارد، نه آرامش رواني مردم دارند، از اين وضعيت نجات مي دهد. كدام وجدان پاكي است كه با چنين چيزي مخالف باشد؟ همه دلشان مي خواهد. شما الان سر دمدار اين گفتمان هستيد، شما ايراني ها، شما با اين تفكر امروزيتان، و گرنه بودند كساني كه در چند سال پيش كه پيامي كه از مركزيت نظام به بيرون صادر مي كردند تبعيت كردن ايران از دموكراسي منحط غربي بود. در نهادهاي نظام در تدارك بودند كه راههاي رسمي برون رفت از نظام ديني و ملحق شدن به نظام عرفي و سكولار را جستجو كنند. درون نهادهاي رسمي نظام داشتند اين كار را مي كردند، در دولت و مجلس داشتند اين كارها را مي كردند. البته ساحت رويه بالاي دولت و مجلس در آن را مبراي از اين چيزها مي دانم، ولي بودند در ذيلش كساني كه، رسما دعوت كرده بودند براي اين جلسه ها. از دوستان خود ما دعوت كرده بودند كه بياييم بنشينيم فكر كنيم كه چطور مي شود از اين نظام ديني بي‌دردسر خارج شويم و يك نظام سكولار در مملكت و نهادهاي نظام ايجاد بكنيم.}

^{ولي امروز پيامي كه دنيا دارد از اين نظام مي گيرد پيام رجوع به فطرت است. لذا حرفش مي رود و در دلها مي نشيند. يك جا تا آن نقطه انتهايي مي رود؛ مي شود لبنان . مي رود لبنان آن سرزمين را آّباد مي كند. حزب الله، يك گروه كوچك در ضاحيه منطقه جنوب و غرب بيروت، منطقه جنوب لبنان تبديل مي شود به بزرگترين و رساترين آواي دعوت حق در جهان، همه دنيا باهاش همراهي مي كنند، همه آزادگان دنيا باهاش همراهي مي كنند. اين جا ديگر شيعه و سني مطرح نيست بسياري از آنها مي گويند كه من سني هستم ولي اي كاش يك جو از آن غيرتي كه در وجود سيد حسن نصرالله است در رهبران ماها بود.}

^{اين چيزي است كه در دلهاي بسياري از آزادگان دنيا دارد مي گذرد. اين اتفاق، اتفاق فرهنگي است، سياسي نيست. اين فرهنگِ سياست‌ساز است. هزار تا سياست از اين فرهنگ در مي‌آيد. هزار تا دولت متكي بر اين تفكر مي شود ايجاد كرد. تا زماني كه ما مسلح به يك چنين نگاه اعتقادي فرهنگي هستيم، نگران تحول منفي سياسي نباشيم. نمي خواهم بگويم به آن چيزهايي كه به شما اين روزها مي گويند نيازي نيست. حتما لازم است. جريان شناسي سياسي بايد حتما داشته باشيد، بايد تاريخ سياسي كشورتان را بدانيد، بايد حوادث سياسي امروز را بخوانيد، جزئيات آن را هم دقت بكنيد. اما يادتان باشد روح پنهان در پس اتفاق‌هاي سياسي يك جريان فرهنگي است؛ جريان فرهنگي كه علي الدوام در حال نزاع است. به قول آقاي هانتينگتون: « جدال يا نبرد تمدن ها و نبرد فرهنگها در نقطه تماس بين اين فرهنگها ». پيش بيني اش اين بود كه جدال‌هاي آينده در اين حوزه شكل مي گيرد. به نظرم نگاه او اگر چه توطئه آميز بوده اما با واقعيات تطبيق مي كند. بزرگترين جنگ هاي آينده جنگ‌هايي است كه در شكاف ميان تمدن‌ها اتفاق مي افتد و بزرگترين تمدني كه موجب نگراني و دلهره قدرت‌هاي شيطاني شده، تمدن اسلامي است كه نمي شود آن را در چارچوب مرز خاصي خلاصه اش كرد. در خاورميانه هست، در خاور دور هست، در آفريقا هست، در آمريكا هست؛ در همه اين جاها هست.}

^{منطقه نبرد كجاست؟ همه جا، هر جا كه دلي مهياي شنيدن پيام است. پيام مال شما است. شما وسايل پيام رسانتان خيلي قوي نيست. ما به اندازه آنها شبكه اينترنتي و شبكه ماهواره اي نداريم، اصلا يك ده هزارم آنها هم نداريم. اما پيام شما قوي‌تر از پيام آنهاست. يكي از دوستان مي گفت بزرگترين خبطي كه آمريكايي ها و اروپايي ها كردند اين بود كه آمدند صدام را بر اساس منافع خودشان سرنگون كردند. خوب وقتي صدام سرنگون مي شد، حكومت به طور طبيعي مي رسيد به آنهايي كه آنجا اكثريت را داشتند. اكثريت هم محبين اهل بيت بودند؛ شيعيان عراق و بسياري از اهل سنتي كه آنها هم محب اهل بيت هستند. حاصل آن چي شد؟ اين تفكر ناب طرفداري از اهل بيت اگر ديروز به صورت مهجور در يك گوشه اي تبليغ مي شد، حالا همه اين شبكه هاي تلويزيوني و رسانه هاي جهان آمدند دوربين هايشان را بالاي بين الحرمين نصب كردند و علي الدوام دارند گزارش آن را به جهان مي دهند؛ شدند عمله بي جيره و مواجب تفكر ولايي. خدا خواسته. اين مال قدرت آن پيام است. قدرت پيام اين گونه است كه حتي دشمنان شما را تبديل به مزدور و عمله شما مي كند بدون آن كه خودشان بفهمند كه دارند چي كار مي كنند. الان دارند پشت دستشان مي زنند كه چه غلطي كرديم، كاش اين كار را نمي كرديم و در عراق اين اتفاق‌ها نمي افتاد؛ كاش در لبنان نمي رفتيم انقلاب مخملي راه بيندازيم. يادتان هست كه دو سه سال پيش در آنجا سعي كردند از اين انقلاب‌هاي رنگي كه در بعضي كشورها راه انداخته بودند به راه بيندازند. فكر كردند آنجا هم همين است اما چنان سيلي خوردند و پشت دستي دريافت كردند از ملت لبنان كه ماجرا از آنجا وارونه شد و ديگر در هيچ جا نتوانستند انقلاب مخملي راه بيندازند. از وقتي در لبنان شكست خوردند، انقلاب رنگي اشان هيچ جاي ديگر به نتيجه نرسيد. براي ايران هم تدارك كرده بودند، اما در لبنان شكست خوردند در ايران هم خودشان دفتر را بستند. من نكات ديگر هم داشتم اما براي اينكه طولاني نشود ادامه نمي دهم و عذر خواهي مي كنم.}

^{پرسش و پاسخ}

^{سوال: با توجه به اينكه سينما و تلويزيون يكي از مهمترين عناصر تاثير گذار در فرهنگ جامعه است چرا فيلم‌هاي توليدي به گونه اي است كه ما در كنار پدر و برادر خود خجالت مي كشيم پاي اين فيلم‌ها بنشينيم يا موسيقي‌هايي كه مجوز وزارت ارشاد دارد ولي محتوا و متن آن هيچ تناسبي با اسلام و جمهوري اسلامي ندارد؟}

^{پاسخ: يكي از موضوعات قابل توجه اين است كه كارهايي كه در حوزه سياسي، اقتصادي، صنعتي و امثال هم اتفاق مي‌افتد گاهي وقت‌ها خيلي آسان‌تر است از كاري كه در حوزه فرهنگ اتفاق مي افتد. دليل آن هم اين است كه حوزه فرهنگ يكسره با روح و روان و عواطف آدمها كار دارد. مسائل اقتصادي خيلي ربطي به مسائل اعتقادي و فرهنگي و رواني و ... ندارد. راحت مي شود يك قطعه اي را توليد كرد. اين قطعه مثلا توليد اين جا باشد، توليد آن شهر باشد، توليد آن كشور باشد، فرقي ندارد. اما فرآورده فرهنگي دقايقش بايد مورد توجه قرار بگيرد. نكته دوم اين كه عرصه فرهنگ، عرصه تكاپو و فعاليت خود مردم است. درست است كه ما درجايگاه هدايت، نظارت و حمايت نشستيم اما عامل اصلي ما نيستيم. ما عامل اصلي در ساخته شدن همه توليدات فرهنگي نيستيم. فوقش اين است كه فلاني مي خواهد يك كتاب بنويسد مجوز آن اثرش را مي آيد از ما مي گيرد؛ كار را خود او رفته توليد كرده. كاري كه ما مي كنيم نظارت است. طرف رفته فيلم سينمايي را توليد كرده؛ ما اعمال نظارتمان ما چند مرحله اي است. اول، آمده مجوز ايده كلي را از شوراي پروانه ساخت فيلم گرفته، ايده كلي را آمده مطرح كرده يك مجوزي هم گرفته كه برود بسازد. ما مي گوييم ايده عيبي ندارد اما همان ايده را يك كسي ممكن است برود باهاش يك كاري بكند كه وقتي مي آيد در شوراي پروانه اكران، افرادي كه آنجا حاضر هستند مي گويند اين خيلي فاصله دارد با آن ايده اولي كه شما مطرح كرده بوديد. مي فرستندش مي گويند برو اصلاحش بكن. او مي رود اصلاح مي كند، مي آورد باز هم مي گويند كه به نظر مي رسد هنوز دچار يك سري اشكالات است باز مي برد اصلاح مي كند و مي آورد. من اين را هم بايد بگويم اين دوستاني كه در شوراي اكران، شوراي صدور مجوز پروانه ساخت نشستند اين ها همه شان همكاران حكومتي و دولتي من نيستند. بعضي هايشان همكاران هنرمند ما هستند يعني از جنس خود توليدكنندگان فيلم هستند يعني نمايندگان آن صنف هستند كه آمدند اين جا قرار گرفتند؛ طبق قانون، طبق آيين نامه، آيين نامه اي كه قبلا تدارك شده و الان پيش روي ما هست و طبق آن عمل مي كنيم. حاصل اين تعامل اين مي شود كه بسياري از اين فيلم‌ها توليد مي شود و مي‌آيد و مجوز نمي گيرد. بعضي‌هايش مي آيد در جامعه يك بلوا و سر و صدايي هم به پا مي كنند. در بعضي نشريات نگاه مي كنيد كه نوشته فلان فيلم هم به خيل فيلم‌هاي بايگاني شده پيوست، فلان كتاب را هم مجوز ندادند، از سال فلان تا الان من كتابم جواز دريافت نكرده. اين گلايه هايي است كه اهالي فرهنگ دارند از ما و ما هم مجبوريم بشنويم اين حرف‌ها را اما مطابق با ضوابط عمل مي كنيم. نكته آخر اين كه اگر بنا باشد ما استانداردهاي خودمان را در آن نقطه اي قرار دهيم كه هيچ خبط فرهنگي در اين توليدات فرهنگي اتفاق نيفتد و هيچ مشكلي نداشته باشد، به شما عرض مي كنم توليدات فرهنگي ما ممكن است در سال در بعضي از شاخه ها به تعداد انگشتان دست باشد.}

^{سوال: سوال من اين است كه پس اين عدم مجوزها فايده ندارد. دليل اين است كه نيروهايي كه بايد مثلا در حوزه ديني كار بكنند خيلي كم هستند مثلا ما نيروهاي ارزشي نداريم- يك بچه مذهبي باشد- كه وارد صدا و سيما بشود {و بتواند بماند}. سه ماه باهاش قرار داد مي بندند. يا جذب آنها مي شود و عين خود آنها مي شود يا دوام نمي آورد و بر مي گردد يا اينكه تبديل مي شود به يك نيروي منفعل كه نمي تواند در آن عرصه كار كند. بايد يك نيروهايي تربيت شود و نيروهاي صدا سيما را بايد تصفيه كرد.}

^{پاسخ: خواهش مي كنم اسمش را تصفيه نگذاريد. البته من كه مسئوليتي در قبال صدا و سيما ندارم. مسئول صدا و سيما جداست از مسئول وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي. ما با صدا و سيما همكاريم و در جلسه شوراي فرهنگي عمومي هم در كنار هم قرار داريم ولي صدا و سيما مسئولش توسط رهبر معظم انقلاب انتخاب مي شود و از طرف دولت، قوه قضاييه و قوه مقننه هر كدام دو تا نماينده ناظر بالاي سر صدا و سيما قرار دارند. بنده هيچ ارتباطي با صدا و سيما از حيث كاري ندارم؛ يعني مصيبت هاي ما در وزارتخانه اينقدر هست كه نخواهيم بار صدا و سيما را به دوش بكشيم. اما به شما عرض مي كنم اين نكته كه فرمودند همين طور است. اگر ما بخواهيم كار اساسي انجام دهيم كادرهاي فرهنگي در تعداد گسترده بايد به صحنه بيايند. اين كادرها الان وجود دارند. بنده دارم مي گويم به صورت كادر ورزيده حرفه اي متاسفانه نيستند اما كادر مستعد كه بتواند بيايد در حوزه فرهنگ پس از مدتي همان ورزيدگي را پيدا بكند و بشود عناصر حرفه اي، چرا؛ اين استعداد در جامعه ما هست لذا ما استراتژي خودمان را براي آينده، اين امر قرار داديم. الان ما يك مقدار داريم مهار مي كنيم، يك مقدار اقدامات سلبي داريم انجام دهيم. اگر بنا باشد ايده آل مطلق در مقام عمل فكر بكنيم و عمل بكنيم، دست آخر بايد در سينما و در همه اينها را ببنديم . ولي ما اجازه بستن در سينماها را نداريم. ما اجازه نداريم برخوردمان با مجامع فرهنگي برخورد سلبي باشد. برخوردي كه خود حضرت امام (ره) كردند از ابتداي انقلاب اين طور بود كه با هدايت و ارشاد، با خط دادن، با حمايت كردن، با هدايت كردن هر روزه، ما برويم به سمتي كه توليدات فرهنگي عناصر سالم و صالح مان تعدادش بيشتر شود از آنجايي كه دستگاهي كه بايد كنترل بكند، فشار وارد بكند و اجازه ندهد كه كار ضد ارزشي در جامعه توليد شود.}

^{سوال: دوست دارم صادقانه جواب دهيد از وقتي كه پرونده فرهنگي را دست شما دادند تا به الان چه كار كرديد، چه تحولي ، چه بازدهي داشتيد؟ موقعيت فرهنگي كه به فرمايش آقا به لجن زار فرهنگي تبديل شده بود و شما با شرايط سخت و ناهنجاري، تهاجمي روبرو شديد و شايد هم قبل از قبول مسئوليت متوجه بوديد كه چه پرونده سياهي را دست شما دادند، حالا هم قبول كرديد و مسئول هستيد. خودماني حرف بزنيم خيلي كارآمدي ضعيفي داريد، درست كار نمي كنيد، توقعات را بالا برديد، حالا هم بايد جوابگو باشيد و....؟}

^{پاسخ: يكي از دوستان يك وقتي قريب به همين سوال ازمن پرسيدند كه شما چه شد كه مسئوليت وزارتخانه را پذيرفتيد، يعني چه مطالعاتي كرده بوديد. من گفتم كه معروف است يك كسي از آبشار نياگارا پريد و آمد پايين و يك خبرنگاري آمد سراغش كه خوب بگوييد كه شما اين شجاعت را از كجا آورديد، چه شد كه تصميم گرفتيد اين كار را بكنيد ، گفت: من اين چيزها سرم نمي شود كسي كه من را هل داد اگر پيدايش كنم مي دانم باهاش چي كار كنم ! واقعيت اش ما را هل دادند اينجا. خيلي هم با اراده خودمان نيامديم. اما به شما عرض كنم اين عرصه، عرصه آساني نيست شما خودتان هم مي دانيد عرصه اي است كه در مقام حرف زدن آدم خيلي راحت مي تواند در موردش حرف بزند ولي وقتي مي خواهد بيايد اداره اش بكند متوجه مي شود با هر حركتي كه شما بكنيد يك عده اي دلخور مي شوند. الان يك اتهام بنده و دوستان همكارم اين است كه خيلي سختگيرانه برخورد مي كنيم؛ شديم ابن ملجم و يكي يكي فيلم ها را داريم جلويش را مي گيريم، يكي يكي كتابها را حبس كرديم، جلوي شعر را گرفتيم. اين يك اتهام ماست . يك اتهام ديگر از اين طرف اين است كه تسامح، تساهل و بي خيالي نسبت به رواج منكرات، منتها واقعيت چيست؟ در اين مدت يك سري كارهاي خوبي انجام شده كه اساسا خاطره يك سري آن اقدامات گذشته را دارد در اذهان تغيير مي دهد. شما نگاه بكنيد به مقوله موسيقي، تئاتر و... خيلي از دوستان دارند مي گويند، من در مجامع هم دارم مي شنوم از بسيجي ها و اهل تدين و مسجد كه خودم متعلق به اين قشر هستم. من بارها اعلام كردم كه اگر فرهنگ، هنر، سينما، تئاتر و امثال هم رنگ و بوي اعتقاد ديني و اخلاقي نداشته باشد بنده هيچ تعهدي در قبال آن ندارم. بنده خودم را متعهد مطلق سينما نمي دانم. من خودم را متعهد به سينمايي مي دانم كه متعهد به اخلاق، ديانت و فرهنگ ملي باشد . در همين مدت ما يك ارتباطي برقرار كرديم بين هنر موجود مثلا تئاتر كه هميشه به نظر مي رسيد كه بايد در اختيار يك عده اشخاص خاص جامعه باشد. در اين دوره براي اولين بار تئاتر به شدت مردمي شد، به گونه اي كه تئاترهاي مذهبي كه بنده خودم اعتقاد داشتم بيشترين طرفدار را دارد – اگر درست كار شود – اين دوره بالاترين آمار شركت كنندگان در محل نمايش يك تئاتر را ما در نمايش‌هاي مذهبي داشتيم. ما شب هايي را در تئاتر اين كشور گذرانديم كه 2500 نفر در يك سئانس رفتند از تئاتر ديني ديدن كردند. بي سابقه است كه در يك سئانس 2500 نفر از يك تئاتر ديدن كنند. ما برديم اين را در يك استاديوم اجرا كرديم؛ تئاتري بود در ارتباط با مقوله عاشورا . در طول يك سال گذشته يك كارنامه شرافتمندي را در حوزه موسيقي دوستان ما در توليد آثار ارزشمند و فاخر موسيقي داشتند. «رسول عشق و اميد» سمفوني بلندي بود كه آقاي سيد مهدي شجاعي نويسنده كتابهاي خوب اسلامي ، نويسنده متن آن بودند، با يك هنرمند موسيقي با همديگر يك كار مشترك انجام دادند. سه چهار تا سمفوني با اين خصوصيت را ما برگزار كرديم كه در طول تاريخ موسيقي بي سابقه است و همين حالا ما در تدارك اين هستيم و در پيوند زدن موسيقي با علايق مذهبي و ديني و ملي كشورمان سفارش‌هايي داده شده كه به تدريج بيرون خواهد آمد. ولي آن عرصه اي كه عرصه فعاليت بخش خصوصي است، مردم خودشان مي روند توليد اثر مي كنند. {درمورد اينها نظارت مي شود و گفته مي شود مثلاً} آقا اين جايش تند است برو اصلاحش بكن، اين شعرت را ما قبول نداريم بايد بروي شعرت را عوض بكني. كار دوستان ما آنهايي كه درحوزه نظارت نشسته اند، اين است كه دائم دارند اين اقدامات را مي كنند. ضمناً يادتان باشد اين نوارهايي كه الان درجامعه در دست عموم است و مي گويند با مجوز رسمي وزارت ارشاد، بعضي از آنها مجوز واقعي و اصلي نيست يعني ما بسياري از اينها را گرفتيم كه كار غيرقانوني را به اسم وزارتخانه انجام مي دهند. بعضي ها هم مجوزهايي است كه متاسفانه در گذشته دريافت كردند و خب حالا آنها را نمي شود كاري كرد. در پاسخ سوال هاي بعدي از كارهاي ديگر وزارتخانه ياد مي كنم تا بدانيد كه در زير پوست اتفاقاتي كه چشم شما را آزار مي دهد و دل خود ما را هم آزرده مي كند، چه اتفاقات مثبتي دارد مي افتد و اميدوار كننده است براي آينده . حالا آن چيزي هم كه شما نسبت داديد به رهبر معظم انقلاب، بنده عرض مي كنم از نگاه ايشان فعاليت اين وزارتخانه از ابتداي انقلاب تا الان در هيچ يك از شرايط وزارت ارشاد، مثل الان خوب نبود. ما البته خودمان را خيلي كوچكتر از اين مي دانيم كه ايشان ما را مورد چنين لطفي قرار دهند. مي دانيم و اشكالاتي كه ايشان بارها خودشان به ما توضيح دادند آنها را هم دريافت كرديم و انتقادهايي كه از جانب ايشان بوده {را شنيده ايم و دنبال اصلاح هستيم} اما چاره اي نيست. ما بايد نسبي ببينيم. وزارتخانه گام‌هاي بلندي را به سمت سالم سازي برداشته است. شايد مصلحت اين باشد كه شما بدترين آثار امروز را در ذهن خودتان با بعضي آثار معمولي گذشته برويد مقايسه بكنيد، آن وقت مي فهميد كه چه اتفاقي افتاده است.}

^{سوال: با توجه به اين كه دولت هزينه هاي زيادي صرف تبليغات كرده براي نظام جمهوري اسلامي كرده و از سوي ديگر با توجه به اينكه آمدند تجربه هاي يك سري افراد آنچناني در ماهواره {را كپي برداري كردند}. يك سري تبليغاتي از ماهواره از لباس هاي آنچناني به عمل مي آيد و يك سري هم مي آيند در ماهواره ها كه تخريب كننده نظام جمهوري اسلامي هستند – كه از سال 74 وارد شد. الان مدل فشن مُد است؛ مواد مخدر و قرص هايي كه در داروخانه ها مي فروشند؛ زنان و دختران فاسدي كه در خيابان هستند، اينها متاسفانه وجود دارند. من از شما وزير محترم مي خواهم كه اين ها را آسيب شناسي كنيد و با راهكارهاي درست به ما به عنوان يك جوان ياد بدهيد با اينها چگونه مقابله كنيم؟ البته مي دانيم سازمانها و ارگان هاي زيادي هستند براي اين آسيب ها و من فكر مي كنم لازم نيست اين مجموعه ها و ارگانها همه زيرنظر وزارت ارشاد باشد و شما بخواهيد اعمال اثر كنيد. فكر مي كنم كه كار وزارت ارشاد اين است كه يك ارتباط با آنها داشته باشد. شما در اين زمينه چه كار كرديد؟}

^{پاسخ: آن چيزي كه بر شمردند يك سياهه اي از آسيب هاي اجتماعي است كه به همه عرصه ها مربوط مي شود. واقع مطلب اين است كه جهان امروز با جهان قبل ازيك جهاتي فرق كرده است. در جهان سابق يك پدر خانواده وقتي مي خواست فرزندش سالم بماند يك مدرسه خوب برايش انتخاب مي كرد و خودش او را تا مدرسه مي رساند و سعي مي كرد دوستاني كه در مدرسه دارند دوستان موجهي باشند؛ درخانه همه اسبابي را فراهم مي كرد كه اين بچه تحت تاثير مسائل انحرافي قرار نگيرد. خيلي خانواده هايي بودند كه تلويزيون و راديو نداشتند و مي گفتند كه مي خواهيم از اينها دور باشيم . زماني مي شد كه آن طور بچه ها را اداره كرد ولي امروز هيچ پدري نمي تواند قسم بخورد، نه خودش و نه معلمي كه برايش انتخاب كرده. اين بچه بالاخره مي رود به يك نقطه اي و متصل مي شود به يك دنيايي از اطلاعات در اينترنت؛ اينترنتي كه در جمهوري اسلامي مديريت شده است و ميليون ها سايت مستهجن درش بسته شده و تلاش صورت گرفته كه اين اسباب ورود به گناه را از جلوي بچه بردارند. ولي خب نمي شود. خيلي بيشتر از اينها، هست. اين بچه وقتي رفت پاي اينترنت نشست، ميليون ها معلم بالاي سرش است. كاري كه ما مي توانيم بكنيم در كنار اين تمهيداتي كه از دولت، از دستگاه هاي دولتي، از صدا وسيما، از شوراي فرهنگ عمومي انتظار داريد، در كنار او كلام قرآن را قرار دهيم. «يا ايها الذين امنوا عليكم انفسكم لايضركم من ضل اذا اهديتم». اگر مي خواهيد اين آتش دامن شما را در بر نگيرد به خودتان برسيد، خودسازي كنيد. اين چيزي است كه ما توقع داريم دولت ها برايمان بكنند اما يك بخشي از قضيه مربوط به مي شود به خودمان. همين الان اين اجتماعات شما يك بخشي از برنامه خودسازي است و تمركز روي اين برنامه ها كمك كننده است. نكته ديگر در مورد نقش وزارت ارشاد، من نمي توانم از نظرسازماني به صدا و سيما دستور بدهم، ما دو جاي جدا از هم هستيم اما يك جايي ما را به هم وصل مي كند و آن دستگاه، شوراي انقلاب فرهنگي است به رياست رئيس جمهور و همه دستگاه هاي فرهنگي آنجا مي نشينند. آنجا تصميماتي اتخاذ مي شود كه به نفع همه است و هر قسمتي را يك جايي مجبور مي شود انجام دهد. من نويد مي دهم اخيراً پيش بيني شد كه يك دستگاه هماهنگي بين دستگاه هاي فرهنگي هم زيرنظر رئيس جمهور تشكيل شود كه اينجا به لحاظ اجرايي هم دستگاه ها را با هم هماهنگ مي كند.}

^{سوال: بحث من مديريت فرهنگي است. مثلا من اگر بخواهم لباس يا كفش بخرم يا خيلي بايد بگردم تا آن چيزي كه مدنظرم هست پيدا كنم يا بايد با مد پيش بروم كه دوست ندارم و آن چيزي هم كه مي خواهم پيدا نمي شود؟}

^{پاسخ: قانون ساماندهي مد و لباس را سال گذشته مجلس تصويب كرد. اين مصوبه از طرف مجلس ابلاغ شد به ما. يك مسئوليتي هم براي معاونت هنري ما پيش بيني كردند و دستگاه هاي ديگر كه در يك ستاد و كميته اي جمع شوند و كار گروهي را شكل مي دهند. ما به صورت ناظر هستيم. توليد كننده بخش خصوصي است. ما فقط مي توانيم اعمال نظارت كنيم و فقط مي توانيم دستگاه هاي دولتي را موظف بكنيم كه چه كاري بكنند. توليد پارچه اي كه مناسب با شئون اسلامي ما باشد، توسط وزارت صنايع اين حكم شده به آنها ؛ به وزارت بازرگاني گفته شده در سامان دادن به صنوف مختلف توليدي و توزيع لباس چه كارهايي را بكنند و اين كار را هم شروع كردند. در بعضي از فروشگاه ها ديديد كه يك تابلويي را زده به عنوان جلوه هاي حجاب اين جلوه حجاب - البته مي دانم متاسفانه بعضي از كساني كه اين تابلو را در فروشگاه هايشان دارند خودشان حجاب درستي ندارند. اين بود كه وزارت بازرگاني با صنوف مختلف توليدي با هم به توافق رسيدند كه آنها بيايند يك بخشي از توليدات خودشان را در سمت و سويي جهت بدهندكه متدينين جامعه وقتي مي روند آنجا لباس متناسب خودشان را پيدا بكنند. كارهايي كه ما مي توانيم بكنيم در وهله نخست يك كار ايجابي و ارشادي است. يك مرحله مي رسد به آنجايي كه نيروي انتظامي وارد عمل شود. ما اميدواريم كه هيچ وقت به اين جا نرسيم و آرزو مي كنيم كه برخورد نيروي انتظامي با مردم هرگز به حد بزن و بگير و ببند نرسد، ولي اگر ببينند كساني به صورت برنامه ريزي شده لباس مستهجن را پوشند و در خيابان ها حركت مي كنند – يك عده مي آمدند با برنامه در خيابان مي گشتند و بعد هم مي رفتند پولش را مي گرفتند – نيروي انتظامي با اين جريانات سامان يافته براي توسعه فساد، برخورد مي كند و ما هم آن را لازم مي دانيم. حقيقت امر اين است كه آنچه به عهده ماست سامان دادن در بخش ايجابي قضيه است. اين كار توسط آن ستاد دارد دنبال مي شود و همين الان يكي از اين نمايشگاه ها براي لباس مناسب زن دارد برگزار مي شود تحت عنوان «زنان سرزمين من» و من نمي گويم كه آنچه آنجا هست همه اش خوب است ولي بالاخره يك حركاتي از اين قبيل را بايد بكنيم. شما مي خواهيد چه بكنيد؟ اگر فقط بخواهيد كار سلبي بكنيد بايد به جان يك عده اي از مردم بيفتيد و حتماً راضي نباشيد كه چنين اقدامي صورت بگيرد.}

^{سوال: وضعيت فرهنگي سينما را اشاره فرموديد. جديداًً در فيلم هايي كه ساخته مي شود بدبخت‌ترين زنان، زنان چادري هستند. چرا نگاه بايد جوري باشد كه اينها مثلا زير چادر كارشان را مي كنند؟}

^{پاسخ: اصلا مورد توجه همكاران من اين است كساني كه با ظاهر مذهبي در مملكت حركت مي كنند، در فيلم از آنها چهره سازي خبيث و منفي در فيلم نبايد باشد. دليل جلوگيري از اكران يكي از فيلم هايي كه خيلي هم سرو صدا كرد اين بود كه آن فرد خودش را متصل به يك خانواده مذهبي نشان داد و يك سمبل مذهبي از اول فيلم تا آخر فيلم با آن هست. به همين دليل جلويش گرفته شده، اين چيزي نيست كه موردتوجه نباشد منتها طبيعي است؛ حتي در صدا و سيما اين حرف ها بارها زده شده . البته من معتقدم كه نسبت به قبل تعدادش خيلي كم شده، يعني اين قضيه دارد تا حدي زيادي جلويش گرفته مي شود.}

^{سوال: من مي خواهم اين چيزهايي كه مي گوييد، در عمل اجرا شود. متولي فرهنگ درجامعه ما زياد است. اين نظراتي كه دانشجويان دارند لطفا بررسي شود. ما هيچ اثري از اينها در دانشگاه ها نمي بينيم. ما دلمان مي خواهد كه وزارت ارشاد از اين فرصت «نوآوري»استفاده كند؟}

^{پاسخ: كاري كه ما داريم انجام مي دهيم همين است كه تشويق بكنيم همه فعالان عرصه فرهنگ و هنر را كه اين موضوعات را دست بگيرند. عاملان مشوق ما عامل هايي هستند كه مي توانند آنها را سوق بدهند به آن سمت. ما حاضر هستيم. براي مثال يك فيلمي كه تا آخر امسال آماده مي شود – « سليمان نبي» كه زندگي ايشان است يك تحولي در فيلمسازي كشور ما محسوب مي شود – و داريم براي اين چيزها هزينه مي كنيم و شما هم دعا بكنيد كه اينها نتيجه بدهد. شما اگر تغيير را بخواهيد ببينيد، اين گونه است كه فعاليت هاي فرهنگي مسجد محور نسبت به شروع اين دولت حدود 10 برابر شده ، مقياس هايش يك برابر و چند برابر نيست و كاري كه صورت مي گيرد 10 برابر است. هزينه اي كه براي فعاليت هاي قرآني دارد مي شود نسبت به سه سال پيش كه شروع كرديم 30 برابر شده. ما حالا در وزارتخانه خودمان هستيم ولي مي دانيم دولت حداقل بيش از 60 ميليارد تومان براي سامان دادن خانه هاي عالم در كنار مساجد و ساماندهي حواشي مسجد هزينه مي كند.}

^{اين ها چيز كمي نيست و اميدواريم كه آثار خير اين ها هم ظاهر شود. شما هم به خودتان اميدوار باشيد و به دين خودتان. دشمنان شما از غيظ دارند دندان هايشان را فشار مي دهند. علي رغم همه اين توطئه هاي فرهنگي كه مي كنند باز انسان هاي شريفي مثل اين خواهران حاضر در جلسه و جوانان انقلاب پي اين دين ايستاده اند.}