^{سايت جمهوريت اقدام به انتشار بخش منتشر نشده خاطرات آيت الله هاشمي رفسنجاني كرده كه مربوط به سال شصت و پنج است.}

^{در بخش مربوط به يادداشت هاي روزانه رييس مجلس خبرگان رهبري، كه در آن زمان علاوه بر رياست مجلس، مسووليت مديريت جنگ را بر عهده داشته به پيام دبير كل نهضت آزادي ايران به رهبر انقلاب اسلامي اشاره شده است. مهندس بازرگان در اين نامه از امام خميني خواسته است نسبت به پايان جنگ اقدام كنند.
 
بخوانيد:}

^{جمعه ٤ مهر ١٣٦٥ / ٢١ محرم ١٤٠٦ / ٢٦ سپتامبر ١٩٨٦}

^{تا ساعت چهار بعدازظهر در منزل بودم. مطالعه مي‌كردم و براي سفر به جبهه، چمدان سفر را آماده نمودم.}

^{عصر گزارش‌ها را آوردند (نهضت آزادي در چند روز گذشته جزوه‌اي ١٦ صفحه‌اي با عنوان «پيام نهضت آزادي به رهبر انقلاب اسلامي ايران» منتشر كرده و كوشيده است كه مخالفت خود را با ادامه جنگ «مستدل به آيات قرآن و سيره معصومان (ع) نمايند. روزنامه فرانسوي لوموند اين پيام را، كه در شماره ديروز چاپ كرده بود، امروز تحليل كرده است.}

^{لوموند نوشته است: «در اين نامه كه درباره پايان دادن به جنگ نوشته شده آمده است: «اغلب مسوولان ايراني با يافتن راه حلي از طريق مذاكره براي اين جنگ موافقند ولي تنها امام خواهان جنگ مي‌باشد.»}

^{بازرگان در اين پيام خطاب به [امام] خميني مي‌نويسد: «هنگام بازپس‌گيري خرمشهر توسط نيروهاي ايراني، رئيس مجلس آقاي هاشمي رفسنجاني، در يك ديدار خصوصي به ما گفته بود كه شما [امام] به هيچ‌وجه مايل به وارد شدن نيروهاي ايراني به خاك عراق نبوده و يا هرگونه عقيده‌اي مبني بر محاصره اين كشور مخالف بوده‌ايد. لكن اندكي بعد نظر خود را تغيير داده و دفاع مشروع را به تجاوز انتقام‌جويانه‌اي كه مغاير كلام قرآن است تبديل نموديد.»}

^{بازرگان در پيام خود مي‌افزايد: «اين درگيري نه جنگ اسلام بر عليه كفار است و نه جنگ مظلوم بر عليه ظالم بلكه جنگ بين دو ملت مظلوم است كه با يكديگر قتال مي‌كنند.»}

^{وي تصريح مي‌نمايد: «حتي اگر دشمن، صلح را براي يافتن فرصت پيشنهاد مي‌كند، اسلام به ما دستور مي‌دهد كه آن را پذيرفته و به آزمايش بگذاريم.»}

^{بازرگان در اين نامه شعار «جنگ جنگ تا پيروزي» را در حال تبديل شدن به «جنگ جنگ تا نابودي كامل» مي‌خواند.}

^{نهضت آزادي در پيام خود خطاب به امام همچنين آورده است: «شما از پيامبر كه در جنگ با نزديكانش مشورت كرد، بالاتر نيستيد.» نهضت آزادي با توضيح اين مطلب كه امام تعداد زيادي از مسوولان و نزديكانش را كه براي تشريح تهديدهايي كه ادامه جنگ براي كشور دربر دارد به نزد ايشان رفته‌اند با سردي و بدخلقي تحويل گرفت، از امام خواسته است تا درباره مساله جنگ به ملت رجوع نموده و نمايندگان قانوني مردم و اعضاي شوراي عالي دفاع را در دادن نظراتشان آزاد بگذارند.}

^{اين گروه قبل از اين نيز، بعد از عمليات پيروز والفجر ٨ در فاو، جزوه‌اي ٢٣ صفحه‌اي با عنوان «پايان عادلانه جنگ» منتشر كرده بود.}

^{«طارق عزيز» وزير امور خارجه عراق، طي سخنراني اوايل مهرماه خود در اجلاس مجمع عمومي سازمان ملل متحد براي محكوم كردن جمهوري اسلامي ايران، به مطالب جزوه «پيام نهضت آزادي به رهبر انقلاب اسلامي ايران» استناد كرده و براساس آن، مسووليت ادامه جنگ را متوجه امام و نظام جمهوري اسلامي كرده بود).}

^{خبر مهمي نداشت. ساعت چهار بعدازظهر حركت كردم و نوشتم كه همان وصيت سابق معتبر است.}

^{مانند دفعه قبل با لباس بسيجي در اتومبيل غيرزرهي به ايستگاه رباط‌كريم رفتيم. حدود ساعت پنج سوار قطار شديم. واگن مخصوص براي ما آورده بودند. شب را نسبتا راحت خوابيدم. صبحانه را نزديك اهواز خورديم. واگن ما آخرين واگن قطار بود و در عقب بالكني داشت كه قسمتي از وقت را در آن مي‌نشستيم و صحرا و بيابان را تماشا مي‌كرديم.}